Biomasy jest mniej niż sądziliśmy

28 sierpnia 2012, 13:01

Ziemia gości mniej życia, niż sądziliśmy. Najnowsze analizy wykazały, że żywej biomasy jest o 10-45 procent mniej, niż wskazywały na to wcześniejsze szacunki.



Węgiel w ośrodku okołogalaktycznym pozwala lepiej zrozumieć ewolucję galaktyk

8 stycznia 2025, 08:00

Węgiel i inne pierwiastki nie dryfują bezwładnie w przestrzeni kosmicznej, zauważyli naukowcy z USA i Kanady. Okazuje się, że w aktywnych galaktykach – takich jak Droga Mleczna – w których wciąż powstają nowe gwiazdy, pierwiastki są transportowane w formie wielkich strumieni. Krążą w galaktyce, wychodzą poza nią i wracają, zanim w wyniku oddziaływania grawitacji i innych sił nie utworzą planet, gwiazd, księżyców czy asteroid. To zaś oznacza, że pierwiastki w naszych organizmach, zanim do nich trafiły, mogły spędzić sporo czasu w przestrzeni międzygalaktycznej, wchodząc w skład ośrodka okołogalaktycznego (CGM).


Aligatory polują na małe rekiny

17 października 2017, 05:12

Aligatory amerykańskie (Alligator mississippiensis) polują na 3 gatunki rekinów, w tym na rekiny wąsate (Ginglymostoma cirratum).


© striaticlicencja: Creative Commons

Skórka na skrzydła

18 kwietnia 2008, 15:17

Turbulencje są zmorą zarówno inżynierów, jak i osób podróżujących czy pilotujących samoloty. Zespół Dimitrisa Lagoudasa z Texas A&M University skonstruował rodzaj powłoki, która pod wpływem chaotycznych ruchów powietrza przyjmuje odpowiednio pofalowany kształt. Podobny trik, tyle że w wodzie, stosują delfiny (Smart materials and structures).


Nanocząstki na tropie stanu zapalnego

19 września 2012, 12:40

Dr Adah Almutairi z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego wykazała, że nanocząstki można wykorzystać do nieinwazyjnego wykrywania zmian biochemicznych związanych ze stanem zapalnym (Journal of the American Chemical Society).


Czarne dziury, początek a nie koniec? Uczeni proponują nowe rewolucyjne podejście

14 marca 2025, 16:05

Czarne dziury od dziesięcioleci fascynują naukowców, pisarzy i zwykłych zjadaczy chleba. Zgodnie z ogólną teorią względności Einsteina, wszystko, co dostaje się do czarnej dziury opada do jej centrum i zostaje tam zniszczone przez gigantyczną grawitację. Centrum to, zwane osobliwością, to nieskończenie mały punkt, w którym przyspieszenie grawitacyjne jest nieskończone. Tam skupia się cała materia czarnej dziury.


Udane testy sztucznych komórek beta

31 października 2017, 10:25

Leczenie cukrzycy typu 1. i niektórych przypadków cukrzycy typu 2. wymaga podawania zastrzyków z insuliny bądź korzystania z pompy insulinowej. Na Uniwersytecie Karoliny Północnej powstało bardziej przyjazne dla pacjentów rozwiązanie: sztuczne komórki beta wysp trzustkowych (ang. artificial beta cells, AβCs), które gdy poziom glukozy rośnie, automatycznie uwalniają do krwiobiegu insulinę.


Zjadają się, gdy jest za czysto

26 maja 2008, 09:04

Szczury laboratoryjne częściej zjadają swoje młode, jeśli ich klatki są często sprzątane. Na pierwszy rzut oka wydaje się to dziwne, wyjaśnienie zjawiska jest jednak bardzo proste (Applied Animal Behaviour Science).


Gdy ciało migdałowate przejmuje kontrolę nad korą słuchową...

15 października 2012, 10:05

Czemu niektóre dźwięki wydają nam się tak nieprzyjemne? Naukowcy ujawniają, że chodzi o wzmożoną komunikację na linii kora słuchowa-ciało migdałowate (to ostatnie odpowiada za przetwarzanie emocji).


Wielkie modele językowe (LLM) generują język podobnie jak ludzie

15 maja 2025, 08:33

Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego i Allen Institute for AI ze zdumieniem zauważyli, że wielkie modele językowe (LLM) – takie jak używane np. przez ChatGPT – generalizują wzorce językowe podobnie jak ludzie, poprzez analogie a nie ścisłe trzymanie się zasad. Badacze postanowili sprawdzić, na ile prawdziwe jest powszechnie panujące przekonanie, że LLM generują swoje wypowiedzi na podstawie obowiązujących zasad, które wydedukował z danych treningowych. Tymczasem okazało się, że – podobnie jak ludzie – modele językowe posługują się przykładami i analogiami podczas tworzenia nieznanych sobie słów.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk